Ören Yeri veya örenyeri, TDK‘da konuyla ilgili net bir sonuca ulaşmak pek mümkün değil. Ancak, müze bildirileri, bakanlıklar tarafından paylaşılan kaynakçalar üzerinden ifade etmek gerekirse ören üzerinden ilerlemek daha uygun olacaktır. Ören, Türk Dil Kurumu’nca Kalıntı kelimesine karşılık gelmekte. Yani, ören yeri dediğimizde doğal ve/ya tarihi uygarlıklardan kalan, değeri olan kalıntılar ifade edilmekte. Müzeler, kalıntıların bir arada olduğu ve sergilendiği alanlarken, tarihi kent kalıntıları, harabeler gibi alanlara ek olarak doğal güzellikleri de ören yerleri arasında görmek mümkün. En azından, gezilerimde tarihi kent kalıntıları olmamasına karşın ören yeri olarak ifade edilen bölgelere denk geldiğim için bu şekilde belirtmem uygun olacaktır. Belki dil alışkanlığı, belki ören yerinin karşılığının tam olarak netleşmemesi, belki de doğal güzelliklerin bir dönem tarihi bir yerleşim merkezi / konaklama alanı olması ancak günümüze herhangi bir iz bırakamamış olmaları… emin olmak güç. Neticede ülkemizde tarihe verilen önem ortada.
28 Mart 2020: Dünya Sağlık Örgütü‘nün pandemi (küresel salgın) ilan ettiği yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle Türkiye’deki müze ve ören yerleri yeni bir bildirime kadar ziyarete kapatıldı.
29 Mayıs 2020: Ören yerleri 1 Haziran itibariyle ziyaretlere açılıyor. Ancak, müze ve ören yerlerine maskesiz ziyaretçi alınmayacaklink.
Örenyeri Nedir?
Kısaca eski yapı, şehir kalıntısı, harabe, virane olarak ifade edebileceğimiz, daha da detaylandırdığımızda günümüze kadar gelen çeşitli uygarlıkların ürünü olup, bu topluluklarlar hakkında fikir edinmemizi sağlayan, topografik olarak tanımlanabilecek derecede yeterince belirgin ve benzer özelliklere sahip, tarihsel, arkeolojik, sanatsal, bilimsel, sosyal ve teknik olarak dikkate değer, kısmen inşa edilmiş, kısmen ya da tamamen inşa edilmesine karşın günümüze biçimine ve ait olduğu topluluğa dair fikir verebilecek ölçüde kalıntıları süregelmiş, insan emeği kültür varlıklarıyla tabiat varlıklarının birleştiği alanları nitelendirebiliriz.
2018 yılı verilerine göre, müze ve ören yerlerini ziyaret eden kişi sayısı 28 milyon 145 bin 550.
Ören Yerleri ve Koruma Esasları
Günümüzde mesire yerleri, doğal güzellikler içerisinde yer alan dinlence bölgelerini ve tarih turizmi için belirlenen alanları da yer yer ören yeri olarak ifade edilirken görebiliriz. Kültür Varlıkları‘nın tanıtımı için hazırlanan web sitesinden ören yerlerine dair bir çok bilgiye ulaşmak mümkün.
Ülkemizdeki kültür varlıklarına dair gerçekleştirilen güncel düzenlemelerle birlikte sit alanlarında yer alan ören yerlerinin çevre düzenleme projesinin yapılması için sit alanına ilişkin koruma amaçlı imar planının bulunması gerekmektedir. Bir ören yerinde bulunan arkeolojik değerlerin belirlenmesi, korunması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak önlemlerin öncelikli bir şekilde alınmasının zorunlu olduğu durumlarda koruma amaçlı imar planı olmadan da çevre düzenleme projesi hazırlamak mümkün olmaktadır. Bu anlamda hazırlanacak çevre düzenleme projeleri, ören yerlerinin arkeolojik potansiyelinin etkin bir şekilde korunmasına dair söz konusu olabilecek mevcut kullanım ve dolaşımdan kaynaklanan sorunların çözümü amacıyla, yapım sürecinin genel ilke ve hedefleri, proje belgelerinin içeriği ve biçimi, yapılacak çalışmalarda izlenecek prosedürler ve çalışmaların ayrıntılarıyla birlikte T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan çevre düzenleme projeleri teknik şartnamesinde (pdf) belirtilen esaslara uygun olarak hazırlanır.
Hey! Bir dakika!
Yeni içeriklerden haberdar olmak ister misin?
Türkiye’deki Müze ve Ören Yerleri Nelerdir?
Türkiye’de Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 201 adet müze ile 142 adet düzenlenmiş ören yeri bulunuyor. Korunması zorunlu, taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları arasında sayılan ören yerlerini alfabetik olarak şehirler bazında şu şekilde sıralayabiliriz.
Molla Kasım Türbesi Mezarlığı – Merkez – Molla Kasım
Otluca Köyü Mezarlığı – Merkez – Otluca
Molla Hıdırı Fır. M. – Başkale – Yavuzlar
Kaleören Köyü Mezarlığı – Başkale – Kaleören
Barış Köyü Mezarlığı – Başkale – Barış
Tepebeşı Mah. Mezarlığı – Başkale
Germen Köyü Mezarlığı – Başkale – Germen
Çatak Tarihi Mezar – Çatak
Aliyar Kümbeti – Erçiş
Nişancı Kümbeti – Erçiş
Tekler Köyü Mez. – Erçiş/Tekler
Ziyaret Köyü Mez. – Erçiş/ Ziyaret
Haydar Bey Köyü Mez. – Erçiş/Haydar Bey
Çelebi Bağı Mez. – Erçiş
Hamur Kesen Köy. Mez. – Gürpınar/Hamur Kesen
Ganisipi Şelalesi – Çatak
Bend-i Mahi Şelalesi – Muradiye
Hamurkesen Camii – Gürpınar/Hamurkesen
Yukarı Anzaf Kalesi – Merkez/Dereüstü
Muradiye Kilisesi – Muradiye
Bend-i Mahi Köprüsü – Muradiye/Karahan
İzzettin Şir Camii – Gevaş
Demir Ergitme Merk. – Gevaş/Balan
Meslek Lisesi – Merkez
Közüt Kalesi – Muradiye
Muradiye Kalesi – Muradiye
Hasan Bey Medre. Tür. – Gürpınar
Hoşap Hanı – Gürpınar
Tuşpa Nekropolü – Merkez
Evliya Bey Medresesi – Merkez
Amik Kalesi – Merkez/Amik
Alaköy Urartu Kalesi – Merkez/Alaköy
Ermişler Urartu Kay. – Merkez/Ermişler
Karagündüz Höy. Nek. – Merkez/Karagündüz
Türkiye Ören Yerleri Haritası
Ören Yerlerine Giriş Ücreti Ne Kadar?
Ören yerlerine giriş ücretleri T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenmektedir. Bazı ören yerlerine girişlerde herhangi bir gişe bulunmasa da yapılan ihalelerle birlikte denetim ve koruma çalışmaları hızlı bir şekilde gerçekleştirilip, girişler ücretlendirilmektedir. Bu anlamda, ören yerlerine giriş ücretleri şehirlere göre farklılık gösterebilmektedir. Gitmek istediğiniz ören yerine ait bilgileri önceden incelemeniz faydalı olacaktır. Ek olarak, Müze Kart seçenekleri yıl içerisindeki ören yerlerinde oldukça uygun bir çözüm olarak değerlendirilebilir.
Bunu duyduğuma çok sevindim. O halde, yazıların daha fazla insana ulaşabilmesi için yazıyı paylaşabilir, yeni içeriklere katkı sağlamak için bağışta bulunabilirsin.
