Anakaraya en yakın ada olması nedeniyle çoğunlukla Proti (birinci) adıyla anılır. Adanın yerleşim alanı yeşil alandan daha baskındır. Çınar Tepesi (115 m), Teşrifiye (kimi kaynaklarda Teşvikiye) Tepesi (110 m) ve Hristos (Manastır) Tepesi (Hristos Manastırı/Kurtarıcı İsa Manastırı bu tepe üzerinde) arasın yerleşimin yoğunluk gösterdiği alandır. Ayazma Plajı yine ada üzerinde görülebilecek yerlerden biri.
Bizans döneminde adada üç manastır olduğu, bunlardan ikisinin İstanbul’un fethinden önce yıkıldığı belirtilmektedir.
1071 Malazgirt savaşında Selçuklu hükümdarı Alpaslan’a tutsak düşen Romen Diyojen (IV. Romanos veya Romanos Diogenes) İstanbul’a dönünce tahttan indirilerek gözleri oyulmuş ve Yukarı Manastır’a kapatılmıştır. Yukarı Manastır, 820 yılında Aya İrini Kilisesi’nde öldürülen İmparator V. Leon’un oğulları tarafından getirilip gömüldüğü manastırdır. Romen Diyojen’in sürgün edildiği manastır da burasıdır. İstanbul’un fethinden sonra Fener Patrikhanesi’ne bağlanan manastır 20. yy. başında kız yetimhanesi olarak kullanılmıştır.
Adada varlığı bilinen yapılar şunlardır; Aşağı Manastır, Yukarı Manastır, Vartanios Manastır Kilisesi, Panaia, Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi, Askitaria Keşişhanesi, Hristos tepesindeki Yukarı Manastır (Kurtarıcı İsa Manastırı veya Hristos Manastırı)
Yürüyüş & Bisiklet Rotası
Rotanın toplam uzunluğu 6.4 km. Yoğunlukla kıyı gezintisinden oluşan rota merkez yerleşim içerisinden tepelere doğru uzanmakta.